2. Με όπλο την συμμαχία (εργασιακή συμμαχία) που ο θεραπευόμενος θα φτιάξει με τον θεραπευτή και την απόσταση που θα πάρει από τις συναισθηματικές του εμπειρίες, θα κατανοήσει πως μεταφέρει απαγορευμένες επιθυμίες, ανάγκες, φαντασιώσεις και φόβους στη σχέση με τον θεραπευτή, όπως και στις άλλες σχέσεις. Αυτή είναι η "μεταβιβαστική διάσταση" της ψυχοθεραπευτικής σχέσης. Έτσι, σιγά σιγά, η διαστρέβλωση του παρελθόντος σταματάει να ρίχνει απειλητικά τα δίχτυα της στις σχέσεις του παρόντος.
 
Ο βασικός στόχος της θεραπείας εδώ είναι να λυθούν οι συγκρούσεις ανάμεσα στα διάφορα μέρη του ψυχικού συστήματος που εκδηλώνονται ως άγχος, κατάθλιψη ή άλλες αμυντικές συμπεριφορές και να ενισχυθεί το εγώ μέσα από την ανάπτυξη ενόρασης. Η ενόραση έχει την ιδιότητα να νοηματοδοτεί με τρόπο απελευθερωτικό τα ψυχικά διλλήματα.
 
Σαν αποτέλεσμα, ο θεραπευόμενος βιώνει λιγότερη εσωτερική ένταση και έχει περισσότερη ενέργεια διαθέσιμη για να κατακτήσει τις προσωπικές του επιδιώξεις και τα επαγγελματικά του όνειρα.

3. Όταν όμως τα ψυχικά τραύματα, στη νηπιακή ηλικία, έχουν συμβεί πριν την πρωταρχική οργάνωση του εγώ και τη διαφοροποίηση του από τα αλλά μέρη του ψυχικού συστήματος (αυτό, υπερεγώ), η δυσαρμονία δεν αντανακλά τη σφοδρότητα των αντιτιθέμενων δυνάμεων (συγκρούσεις) μέσα στην προσωπικότητα αλλά ένα έλλειμμα που φανερώνει την αποτυχία του πρωταρχικού κηδεμόνα να ανταποκριθεί κατάλληλα στις αναπτυξιακές ανάγκες του παιδιού του.
 
Επειδή το εγώ δεν έχει διαφοροποιηθεί, δεν λειτουργεί σαν κέντρο κατεύθυνσης. Σε αυτό που αμύνεται δεν είναι απαγορευμένες ανάγκες, επιθυμίες η φαντασιώσεις (όπως πιο πάνω), αλλά ένα πρωτόγονο άγχος διάλυσης ή απώλειας της ταυτότητας. 

Όσον αφορά,την θεραπευτική αντιμετώπιση της ψυχικής έλλειψης ή του ελλείμματος, στόχος του θεραπευτή είναι να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που θα λειτουργήσει αντισταθμιστικά, προσφέροντας στον θεραπευόμενο ένα καινούργιο, καλόηθες πρότυπο σχέσης και μια διορθωτική συναισθηματική εμπειρία. Αυτή είναι η διάσταση της "αναπτυξιακά αναγκαίας" ψυχοθεραπευτικής σχέσης.
 
Ο θεραπευτής, απέναντι στο ψυχικό έλλειμμα, δεν ενδιαφέρεται πρωτίστως να καλλιεργήσει την ενορατική ικανότητα του θεραπευόμενου. Τουναντίον, με την σταθερότητα της συναισθηματικής του κατανόησης και τη στιβαρότητα της "ενσυγκράτησης" του συμβάλλει έτσι ώστε να αποκατασταθεί το ψυχικό έλλειμμα και να ισχυροποιηθεί ο εαυτός του θεραπευόμενου.
 
Σαν αποτέλεσμα, η αυτοεκτίμηση του θεραπευόμενου αποκαθίσταται και δημιουργείται ένας καινούργιος εαυτός πιο ασφαλής και συνεκτικός, με μια αίσθηση αυτάρκειας και μεγαλύτερη συναισθηματική αντοχή.

4. Υπάρχει και η σχέση που έχει να κάνει με την αυθεντική ανθρωπιά που μοιράζονται πελάτης και θεραπευτής και αυτή είναι η "πρόσωπο προς πρόσωπο σχέση". Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι αυτή είναι η πραγματική διάσταση της θεραπευτικής σχέσης. Αυτή η σχέση θεωρείται ως η διαλογική ή η πυρηνική σχέση της ψυχοθεραπείας.
 
Το πιο γνωστό πρότυπο της "πρόσωπο προς πρόσωπο σχέσης" είναι η Εγώ –Εσύ (I-Thou) υπαρξιακή σχέση του Buber (4), όπου ο άλλος εκλαμβάνεται σαν μια ολοκληρωμένη ύπαρξη, σε αντίθεση με την Εγώ-Αυτό (I-It) σχέση  όπου ο άλλος εκλαμβάνεται σαν αντικείμενο. Η "πρόσωπο προς πρόσωπο σχέση" είναι η πιο δύσκολη και η πιο αμφισβητούμενη σχέση της ψυχοθεραπείας.
 
Ιδιαίτερα αναδεικνύεται από την ανθρωπιστική/υπαρξιακή σχολή της ψυχοθεραπείας. Η ψυχαναλυτική σχολή αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα την αυθεντικότητα και την αυτοαποκάλυψη του θεραπευτή που αποτελούν μέρος της "πρόσωπο προς πρόσωπο σχέσης". Υποδεικνύει στον θεραπευτή να εξετάζει καλά τα κίνητρα του και να βεβαιώνεται ότι οποιαδήποτε αυτοαποκάλυψη του, είναι στην υπηρεσία της θεραπευτικής σχέσης και όχι κάποιας άλλης προσωπικής  ανάγκης.
 
Εν πάση περιπτώσει, όταν η "πρόσωπο προς πρόσωπο" σχέση είναι πραγματική, χαρακτηρίζεται από την- εδώ και τώρα- υπαρξιακή συνάντηση δυο ανθρώπων. Προϋποθέτει την αμοιβαία συμμετοχή και την αναγνώριση ότι το ένα μέλος μεταλλάσσεται από το άλλο.
 
Όταν ο πελάτης συναντά τον άλλο άνθρωπο σε ένα υπαρξιακό επίπεδο και εμπλουτίζει τις σχέσεις του με την ανθρωπιά, την αυθεντικότητα και την αμοιβαία συμμετοχή "της πρόσωπο προς πρόσωπο σχέσης", τότε η κάθε συνάντηση του μπορεί να γίνει "ένα ανεπανάληπτο υπαρξιακό γεγονός".

5. Η τελευταία πολύ σημαντική διάσταση της ψυχοθεραπευτικής συνάντησης, είναι η υπερπροσωπική σχέση. Η υπερπροσωπική σχέση αντιπροσωπεύει την διαχρονική όψη της ψυχοθεραπευτικής σχέσης, η οποία είναι πνευματική, μυστηριώδης, μη δυνάμενη να εξηγηθεί(1) .
 
Σε αυτό το επίπεδο, ο κόσμος γίνεται αντιληπτός σαν μια ενότητα και ο εαυτός σαν μέρος αυτού του συνόλου. Ο Jung (5), επιχειρώντας να επεξηγήσει τον όρο "εξατομίκευση", τόνιζε ότι όσο περισσότερο κατανοούμε τους εαυτούς μας, τόσο το στρώμα του προσωπικού ασυνειδήτου,που καλύπτει το συλλογικό ασυνείδητο, θα μειώνεται.
 
Κατ’αυτόν τον τρόπο, αναδύεται μια συνειδητότητα που δεν είναι πλέον, παγιδευμένη στον μικροπρεπή, υπερευαίσθητο κόσμο του εγώ, αλλά συμμετέχει ελεύθερα στον ευρύτερο κόσμο των ουσιαστικών ενδιαφερόντων. 

Θα παρατηρούσα ότι σε ένα υπερπροσωπικό ή πνευματικό επίπεδο, η Συμβουλευτική και η Ψυχοθεραπεία έχουν να κάνουν με την έμπνευση και τη διαίσθηση (γνωρίζεις κάτι χωρίς να ξέρεις πώς έφτασες να το γνωρίζεις), τη μεταεπικοινωνία (κατανοείς και γίνεσαι κατανοητός σε ένα λεπτοφυές επίπεδο), τις ανώτερες αρχές ή τα αρχέτυπα (6) και πώς αυτά εκφράζονται μέσα από τον πελάτη ή τον τρόπο που τον επηρεάζουν, τις υψηλότερες αξίες της ύπαρξης- (7,8), οι οποίες ενυπάρχουν στην ανώτερη φύση του πελάτη, καθώς και τη διερεύνηση του σκοπού ή της αποστολής την οποία έχει κάποιος αναλάβει για να ολοκληρώσει το ταξίδι του στη ζωή. 

Ο θεραπευτής δεν πρέπει, μόνον, να βοηθά τους ανθρώπους να συνδιαλλαγούν με τις βασικές, ακάλυπτες ανάγκες έλλειψης του τραυματισμένου εσωτερικού παιδιού, αλλά να φέρνει στην θεραπευτική συνάντηση την ποιότητα της (επανα)ιερροποίησης (resacralizing). Η ιεροποίηση σημαίνει ότι γίνεσαι ικανός να βλέπεις κάθε άνθρωπο “sum spectrum aeternitas” (υπό το πρίσμα της αιωνιότητας), να μπορείς να διακρίνεις το αιώνιο, το συμβολικό στην ανθρώπινη ύπαρξη και στη ζωή γενικότερα (7,8). Αυτή η στάση επιτρέπει στον θεραπευόμενο να ξαναβρεί τον εαυτό του και τον άλλον σε ένα ανώτερο, λεπτοφυές, πνευματικό μήκος κύματος.
 
Όσο για τον θεραπευτή, όταν δεν συναντά τον θεραπευομένο μόνο στο επίπεδο της ψυχοπαθολογίας του αλλά και στο επίπεδο του "Ανώτερου Εαυτού" του, διεγείρει την προυπάρχουσα ολότητα του Εαυτού, προς την οποία ο θεραπευόμενος οδεύει, να στείλει στην συνειδητότητα, εικόνες ή/και σύμβολα της ολοκλήρωσης του.
 
Κατ'αυτόν τον τρόπο,ο θεραπευόμενος υποστηρίζεται να βρει ευκολότερα τον δρόμο του γυρισμού πίσω προς τον Εαυτό του, αφού έχει, πρώτα, συναντηθεί με τη σκιά του και έχει συνθέσει τις αντιτιθέμενες τάσεις μέσα του.Έτσι, μπορεί να πετύχει την ποθητή αυτοπραγμάτωση ή εξατομίκευση του. Σαν αποτέλεσμα, αφήνει πίσω αυτό που ήταν για εκείνον μια μονόπλευρη, ανολοκλήρωτη, χωρίς ουσία και νόημα ζωή. 

H θεωρία της Ανθοθεραπείας εμπνέει την υπερπροσωπική διάσταση της σχέσης ψυχοθεραπείας-ανθοθεραπείας με το να τονίζει, επίσης, την ενότητα του κόσμου και την θεραπεία των παθών (λαθών) μας, μέσα από την καλλιέργεια αρετών. Μήπως αυτό δεν είναι ένα είδος ιεροποίησης;
 
Αν ο πελάτης, με τη συμμετοχή και το παράδειγμα του θεραπευτή, καλλιεργήσει την επιθυμία και την επίγνωση της αναγκαιότητας να ζει με ανώτερες αξίες και αρετές και νοιώσει ότι εκεί βρίσκεται η ουσιαστική θεραπεία, η κάθε είδους κρίση θα γίνει για αυτόν μια ευκαιρία για ανάπτυξη, εξέλιξη και μεταμόρφωση. 

Με τα ανωτέρω, δεν προσπάθησα, απλά, να τεκμηριώσω τη χρησιμότητα και την πολυπλοκότητα της ψυχοθεραπευτικής σχέσης, γιατί αυτή η σχέση όπως και οι άλλες, στον πυρήνα τους διαφεύγουν ακριβούς προσδιορισμού. Ήθελα όμως να μεταδώσω κάτι από τη χαρά, την έκπληξη, την απογοήτευση, την αγωνία, την έκσταση που μοιράστηκα όντας συμμέτοχος είτε της μιας πλευράς της θεραπευτικής σχέσης, είτε της άλλης. Και αυτό το μοίρασμα έκανε τη διαφορά… 


 
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

1. Clarkson, P. (2009). The Therapeutic Relationship 2nd ed. UK: Whurr Publishers. 
2. Freud, S. (1920). Beyond the Pleasure Principle. London: Vintage Standard Edition, 2001:18,7-71 
3. Mitchell, S. (1988). Relational Concepts in Psychoanalysis. An Integration. USA: Harvard University Press
4. Buber, M. (1987-[1958]). I  and Thou. U.S.A: Schibner Classic 
5. Jung, C.G. (1966). Two Essays on Analytical Psychology, Collected Works, Volume 7, Princeton, N.J.: Princeton University Press 
6. Jung, C. (1959a). The Archetypes and the Collective Unconscious. Bollingen Series xx. New York: Pantheon Books 
7. Maslow, A. (1971). Toward a Psychology of Being. 2nded. New York: Van Nostrand, Reinhold Company 
8. Maslow, A. (1976). The Farther Reaches of Human Nature. USA: Penguin Compass